Chào bạn, mình rất hiểu cảm giác khi bỗng một ngày mở tủ lạnh ra mà thấy đá tan chảy lênh láng, hay tiếng máy kêu o o bất thường. Phản ứng đầu tiên của đa số chúng ta là: “Chắc hỏng nhẹ thôi, để mình tự mày mò sửa tí cho đỡ tốn tiền gọi thợ.”
Nhưng thực tế, sau nhiều năm quan sát và cả những lần “trả giá” bằng tiền mặt của chính bản thân, mình nhận ra tủ lạnh là một thiết bị khá “nhạy cảm”. Việc tự sửa không xấu, nhưng nếu thiếu kiến thức, bạn rất dễ biến một lỗi nhỏ thành một thảm họa lớn.
Dưới đây là 5 sai lầm kinh điển mà mình thấy mọi người cực kỳ hay mắc phải. Hy vọng những chia sẻ này giúp bạn tránh được cảnh “lợn lành thành lợn què”.
1. Dùng vật sắc nhọn để cạy đá
Đây là cái sai “đau đớn” nhất mà mình từng chứng kiến. Khi thấy lớp tuyết đóng dày đặc trong ngăn đông, nhiều bạn mất kiên nhẫn và tiện tay vớ ngay con dao hay cái tô vít để cạy cho nhanh.
- Hậu quả: Chỉ cần một phút lỡ tay, bạn có thể làm thủng giàn lạnh. Tiếng “xì” nhỏ vang lên chính là lúc gas tủ lạnh thoát ra ngoài.
- Lời khuyên từ mình: Khi giàn lạnh bị thủng, chi phí hàn và nạp gas rất đắt, đôi khi bằng nửa cái tủ mới. Cách tốt nhất là rút điện, mở cửa tủ và để đá tan tự nhiên, hoặc dùng máy sấy tóc ở chế độ nhẹ để hỗ trợ. Đừng vội vàng mà hỏng việc lớn!
2. Rút điện ra rồi cắm lại ngay lập tức
Có bao giờ bạn thấy tủ lạnh chạy yếu, bạn rút phích cắm ra để “reset” rồi lại cắm vào ngay không? Đây là thói quen cực kỳ hại máy nén (block).
- Tại sao lại sai? Khi tủ đang chạy, áp suất gas trong hệ thống đang rất cao. Nếu bạn rút điện rồi cắm lại ngay, máy nén sẽ phải khởi động lại trong tình trạng bị “ép” bởi áp suất cao, dẫn đến quá tải và cháy cuộn dây bên trong.
- Cách làm đúng: Nếu đã rút điện, hãy kiên nhẫn đợi ít nhất 10 đến 15 phút để áp suất gas cân bằng trở lại rồi mới cắm điện. Sự kiên nhẫn này sẽ cứu cái máy nén của bạn đấy.
3. Tự ý nạp gas khi thấy tủ không lạnh
Nhiều người mặc định rằng “tủ không lạnh là hết gas”. Thế là họ lên mạng tìm cách mua bình gas về tự nạp. Nhưng thực tế, gas tủ lạnh là một hệ thống tuần hoàn kín, nó không hề “vơi” đi theo thời gian như xăng xe máy.
- Sự thật là: Nếu thiếu gas, nghĩa là tủ đã bị rò rỉ ở đâu đó. Nếu bạn cứ nạp thêm mà không xử lý điểm rò, gas sẽ lại hết. Chưa kể, mỗi loại tủ dùng một loại gas khác nhau (R134a, R600a…), nạp sai loại hoặc quá liều lượng có thể gây nổ máy nén.
- Hỏi – Đáp nhanh: * Hỏi: Vậy khi nào mới cần nạp gas? * Đáp: Chỉ khi có sự cố thủng đường ống hoặc thay thế linh kiện hệ thống lạnh. Và việc này nhất định phải để thợ chuyên nghiệp làm.
4. Bỏ qua việc vệ sinh cuộn dây ngưng tụ (Dàn nóng)
Nhiều bạn chỉ lo sửa phần hỏng bên trong mà quên mất phía sau hoặc dưới gầm tủ. Cuộn dây ngưng tụ bám đầy bụi bẩn, lông thú cưng là nguyên nhân hàng đầu khiến tủ lạnh không giải được nhiệt, dẫn đến kém lạnh và tốn điện kinh khủng.
- Trải nghiệm cá nhân: Có lần mình định gọi thợ thay máy nén vì tủ chạy mãi không ngắt. May sao, mình thử dùng máy hút bụi vệ sinh sạch lớp bụi dày đặc ở phía sau tủ, kết quả là tủ lại chạy êm ru và lạnh sâu như mới.
- Lời khuyên: Hãy vệ sinh định kỳ 6 tháng/lần. Đôi khi “sửa” tủ lạnh chỉ đơn giản là làm sạch nó thôi.
5. Chủ quan với các linh kiện điện tử (Board mạch)
Tủ lạnh đời mới hiện nay (Inverter) điều khiển bằng các bo mạch rất phức tạp. Nhiều người tự tin tháo ra, thấy dây nhợ lằng nhằng rồi cắt nối linh tinh hoặc dùng đồng hồ đo không đúng cách gây chập cháy.
- Nguy hiểm: Điện tử không giống như cơ khí, chỉ cần một dòng điện tĩnh từ tay bạn hoặc một mối nối lỏng cũng đủ làm chết con chip điều khiển.
- Góc nhìn chân thành: Nếu bạn không có chuyên môn về điện tử, đừng bao giờ động vào bo mạch. Việc thay thế một chiếc bo mạch chính hãng thường rất tốn kém và đôi khi phải chờ đặt hàng rất lâu.
Một vài câu hỏi thường gặp khi sửa tủ lạnh tại nhà
Q: Tôi có nên tự thay gioăng (ron) cửa tủ lạnh không?
- A: Hoàn toàn có thể! Đây là việc hiếm hoi bạn có thể tự làm tại nhà. Nếu gioăng bị hở, hãy dùng máy sấy tóc làm nóng để nó giãn nở ra và bám khít lại, hoặc mua bộ gioăng mới về thay. Nó đơn giản và an toàn.
Q: Làm sao để biết tủ lạnh bị hỏng nặng hay nhẹ?
- A: Nếu tủ chỉ bị đóng tuyết, có mùi hôi, hoặc kêu hơi to do chạm vỏ, đó là lỗi nhẹ. Nhưng nếu máy nén không chạy, tủ hoàn toàn không lạnh dù đèn vẫn sáng, hoặc có mùi khét, hãy dừng lại và gọi thợ ngay.
Lời kết
Sửa đồ điện tử tại nhà có cái thú vui của nó, vừa tiết kiệm lại vừa có cảm giác làm chủ công nghệ. Tuy nhiên, với tủ lạnh, ranh giới giữa “sửa” và “phá” rất mong manh. Hãy là một người chủ thông thái: biết cái gì mình làm được và cái gì nên nhường lại cho những người có tay nghề.
Đừng để một phút ngẫu hứng biến chiếc tủ lạnh vài triệu (hay vài chục triệu) thành đống sắt vụn chỉ vì những lỗi sơ đẳng trên nhé!
About the Author
