Tôi vẫn hay cười một mình khi nhớ về cái ngày đầu tiên dọn bàn thờ Ông Địa trong gara sửa xe chật hẹp của mình, cách đây chục năm trời. Lúc ấy, vợ tôi – cô giáo mầm non dịu dàng – nhìn tôi lom lom: “Anh ơi, anh mê tín quá, sửa xe mà thờ ông thần đất đai làm gì? May mắn là do tay nghề chứ bộ!” Tôi cãi cố: “Em ơi, có ông ngồi đó, anh thấy lòng vững chãi hơn, khách nó tự kéo đến.” Và quả thật, từ cái gara lèo tèo ấy, giờ tôi đã có xưởng lớn hơn, với vài cậu thợ phụ. Nhưng liệu có phải ông Địa “phù hộ” thật, hay chỉ là niềm tin ấy đã đẩy tôi cố gắng hơn? Hôm nay, ngồi bên ly cà phê đen đắng, tôi muốn tâm sự với bạn – những ai đang lăn tộn với chuyện buôn bán, đầu tư, hay đơn giản là tìm chút bình yên giữa bộn bề – về bàn thờ Ông Địa. Không phải để thuyết phục, mà từ những đêm thức trắng tính toán sổ sách, hy vọng bạn thấy chút gợi ý cho riêng mình.
Niềm Tin Dân Gian: Ông Địa – Người Bạn Đồng Hành Của Những Người Làm Ăn
Hãy để tôi kể bạn nghe về ông nội tôi trước đã. Ông là dân buôn vải ở chợ Bến Thành những năm 70, và bàn thờ Ông Địa là “người bạn” không thể thiếu trong sạp hàng nhỏ xíu của ông. Với người Việt, Ông Địa không chỉ là vị thần đất đai bụng phệ cười toe toét trong tượng sành, mà là biểu tượng của sự che chở, xua đuổi xui xẻo, mang lại mùa màng bội thu hay đơn giản là “giữ của” cho gia chủ. Trong văn hóa dân gian, thờ Ông Địa bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ Mẫu, với ý nghĩa cầu bình an cho mảnh đất sinh sống và làm ăn. Mỗi mùng 10 âm lịch – ngày vía của ông – là dịp để dọn mâm cỗ đơn sơ: xôi chè, trái cây, và lời khấn vụng về nhưng thành tâm.
Bạn có bao giờ tự hỏi, sao từ quán cơm tấm ven đường đến văn phòng công ty lớn, đâu đâu cũng thấy ông ấy ngồi chễm chệ? Đó là vì niềm tin ấy đã ăn sâu vào máu thịt. Tôi từng chứng kiến ông chú hàng xóm, mở tiệm tạp hóa suýt phá sản vì dịch COVID, rồi sau khi lau chùi bàn thờ và thắp hương cầu khẩn, ông bảo: “Tự dưng có khách quen quay lại, như có gió mát thổi qua.” Có thật sự là may mắn từ ông Địa? Hay chỉ là khoảnh khắc ấy giúp ông lấy lại tinh thần, nghĩ ra cách bán online? Với góc nhìn truyền thống, câu trả lời nghiêng về “thật” – vì nó là phần của đạo lý sống: Khiêm tốn trước đất trời, biết ơn những gì mình có. Không thờ ông, ta dễ kiêu ngạo, rồi thất bại ập đến như cơn mưa rào. Nhưng nếu chỉ dừng ở niềm tin, liệu có đủ để giải thích những câu chuyện “thần kỳ” ấy không?
Góc Nhìn Hiện Đại: Niềm Tin Là “Thuốc” Cho Tâm Hồn, Không Phải Phép Thuật
Bây giờ, sống ở thời đại số này, tôi hay đọc sách tâm lý học, và câu hỏi về bàn thờ Ông Địa lại khiến tôi suy ngẫm. Khoa học bảo rằng, những nghi thức như thắp hương hay dọn bàn thờ kích hoạt hiệu ứng placebo – niềm tin vào một điều gì đó tốt đẹp khiến não bộ tiết ra endorphin, giúp ta lạc quan hơn, sáng tạo hơn trong công việc. Bạn thử nghĩ xem: Mỗi sáng, thay vì lướt Facebook lo lắng về hóa đơn, bạn ngồi trước ông Địa, hít thở sâu và thì thầm: “Hôm nay mong mọi sự suôn sẻ.” Liệu đó có phải là cách để “lập trình” não mình thành người hành động tích cực? Tôi từng thử nghiệm: Sau khi mất một hợp đồng lớn, tôi không khóc lóc than vãn, mà quay về lau chùi bàn thờ, sắp xếp lại công cụ – và ý tưởng mới ùa đến như suối. Kết quả? Tôi tìm được khách hàng mới chỉ trong tuần sau.
Nhưng đừng vội cho rằng tất cả chỉ là ảo tưởng. Nhiều nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp Á Đông cho thấy, những nghi thức tín ngưỡng như thờ Ông Địa giúp giảm stress, tăng sự gắn kết trong đội ngũ. Anh bạn tôi, quản lý một startup công nghệ, giờ đặt bàn thờ mini trên bàn làm việc – không phải mê tín, mà để nhắc nhở bản thân về sự kiên nhẫn. “Nó như cái neo,” anh bảo. Vậy, bàn thờ Ông Địa mang lại may mắn thật sự không? Theo tôi, có – nhưng qua lăng kính của niềm tin. Nó không phải cây đũa thần biến nghèo thành giàu, mà là chất xúc tác cho sự nỗ lực. Nếu bạn thờ mà vẫn lười biếng, thì ông ấy cũng “bó tay”. Còn nếu kết hợp với hành động, thì tài lộc sẽ đến, như dòng sông chảy về biển.
Từ kinh nghiệm cá nhân, tôi thấy rõ nhất ở những lúc khó khăn. Năm ngoái, xưởng tôi suýt đóng cửa vì thiếu nguyên liệu, giá cả leo thang. Tôi ngồi trước bàn thờ, không khấn vái gì to tát, chỉ kể lể như kể với bạn: “Ông ơi, giúp con chút động lực đi.” Sáng hôm sau, tôi gọi cho nhà cung cấp cũ – và họ giảm giá bất ngờ vì “cảm mến”. May mắn? Hay chỉ là tôi đã chủ động hơn nhờ niềm tin ấy? Bạn thì sao? Đã từng có khoảnh khắc nào mà một nghi thức nhỏ bé thay đổi cả ngày của bạn chưa?
Lời Tâm Sự Cuối: Hãy Để Niềm Tin Dẫn Dắt, Nhưng Đừng Quên Bước Chân
Viết đến đây, tôi chợt xúc động khi nhìn ông Địa trên bàn thờ nhà mình – vẫn cười toe toét, như nhắc: “Cậu cố lên, tao ở đây mà.” Bàn thờ ấy không phải bảo chứng cho giàu sang, nhưng nó là người bạn đồng hành, giúp ta vượt qua những ngày u ám. Nếu bạn đang đọc bài này và băn khoăn, hãy thử một lần: Dọn một góc nhỏ, thắp nén hương, và quan sát xem lòng mình có nhẹ nhàng hơn không. May mắn, tài lộc – có lẽ chúng luôn ở đó, chỉ chờ niềm tin đánh thức.
Bạn nghĩ gì về chuyện này? Ông Địa có “linh” với bạn không, hay chỉ là câu chuyện đẹp để kể? Hãy chia sẻ ở phần bình luận bên dưới, tôi rất mong được nghe – biết đâu, câu chuyện của bạn lại khơi dậy chút hy vọng cho ai đó. Chúc bạn luôn gặp điều tốt lành, dù từ ông Địa hay từ chính đôi tay mình!
About the Author
